Kısa Cevap
Hizmet akdiyle (4/a) çalışacak bir kişinin sigortalı işe giriş bildirgesi, işe başlamadan önce SGK'ya verilmelidir. Kanun bazı işler için istisna tanır: inşaat, balıkçılık ve tarımda en geç işe başlanılan gün, ilk kez sigortalı çalıştırmaya başlayan yeni işyerlerinde ise bir aylık süre içinde bildirim yapılabilir. Süresinde verilmeyen bildirge için 2026'da her sigortalı başına 33.030 TL idari para cezası uygulanır. İşten ayrılış ise 10 gün içinde bildirilmelidir.
Kimleri İlgilendirir?
İşçi çalıştıran tüm işverenler ve onların bordro işlemlerini yürüten mali müşavirler. Bildirimler e-Bildirge üzerinden yapılır. Cezalar bildirim yükümlüsü olan işverene kesilir; mali müşavirin hatası sonucu değiştirmez, bu nedenle işe giriş taleplerinin büroya zamanında ulaşması kritik önemdedir.
İşe Giriş Bildirgesi Süreleri
| Durum | Bildirim süresi |
|---|---|
| Genel kural (4/a sigortalı) | Sigortalılık başlangıcından önce, yani işe başlamadan önce |
| İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerleri | En geç çalışmaya başlatıldığı gün |
| Kuruma ilk kez işyeri bildirgesi verilecek işyerleri | İlk sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde işe başlayanlar için, bu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar |
| Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer sırasında alınanlar | Çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar |
| Kamu idarelerinde işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ve yurt dışı görev için işe alınanlar | Çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde |
| 4/c (kamu görevlisi) sigortalılar | Sigortalılık başlangıcından itibaren 15 gün içinde |
Bu istisnalar kapsamında süresinde verilen bildirge, kanun gereği sigortalılık başlangıcından önce verilmiş sayılır. İstisna kapsamı dışındaki işyerlerinde işe başlama günü verilen bildirge bile geç sayılır.
2026 İdari Para Cezaları
Cezalar 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinde brüt asgari ücrete bağlanmıştır. 2026 brüt asgari ücreti 33.030 TL olduğundan (Temmuz 2026'da ara artış yapılmadı) tutarlar şöyledir:
| Fiil | Ölçü | 2026 tutarı (sigortalı başına) |
|---|---|---|
| İşe giriş bildirgesinin süresinde veya usulüne uygun verilmemesi | 1 asgari ücret | 33.030,00 TL |
| Bildirgenin verilmediğinin mahkeme kararı, SGK denetimi veya kamu kurumlarından alınan bilgilerle anlaşılması | 2 asgari ücret | 66.060,00 TL |
| Aynı işyerinde bu tespitten sonraki bir yıl içinde tekrar bildirimsiz çalıştırma tespiti | 5 asgari ücret | 165.150,00 TL |
| İşten ayrılış bildiriminin süresinde veya usulüne uygun yapılmaması | Asgari ücretin onda biri | 3.303,00 TL |
İşten ayrılış cezası, bir takvim ayında işlenen fiiller için defter ve belgelerin ibraz edilmemesi cezasını aşamaz.
Cezada indirim imkânları
- Kendiliğinden ve 30 gün içinde bildirim: Denetim veya mahkeme tespiti olmadan, bildirge yasal süresi geçtikten sonra 30 gün içinde kendiliğinden verilir ve ceza tebliğden sonraki 15 gün içinde ödenirse, işe giriş ve işten ayrılış cezaları dörtte bir tutarı üzerinden uygulanır. 2026'da işe giriş için bu 33.030 / 4 = 8.257,50 TL, işten ayrılış için 3.303 / 4 = 825,75 TL'dir.
- Peşin ödeme indirimi: İdari para cezası itiraz edilmeden ve yargı yoluna gidilmeden tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenirse dörtte üçü tahsil edilir. Örneğin 33.030 TL'lik ceza için 24.772,50 TL ödenir.
Ceza tebliğ ile tahakkuk eder; 15 gün içinde SGK'ya itiraz edilebilir. İtirazı reddedilen işveren, ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. İdari para cezasının ödenmesi, bildirge verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Örnek Hesap
Bir perakende işletmesi 3 işçiyi 5 Ekim 2026 Pazartesi işe başlatmış, işe giriş bildirgelerini ancak 7 Ekim 2026'da kendiliğinden vermiştir.
- Esas ceza: 3 x 33.030 = 99.090 TL
- 30 gün içinde kendiliğinden verildiği ve ceza tebliğden itibaren 15 gün içinde ödendiği için dörtte bir uygulanır: 99.090 / 4 = 24.772,50 TL
Aynı durum SGK denetiminde tespit edilseydi ceza 3 x 66.060 = 198.180 TL olurdu ve kendiliğinden bildirim indirimi uygulanmazdı.
İşten Ayrılış Bildirgesi
Hizmet akdi sona eren 4/a sigortalının durumu, işveren tarafından en geç 10 gün içinde SGK'ya bildirilir. Bildirgede işten çıkış nedeni kodunun doğru seçilmesi, işçinin işsizlik ödeneği hakkı açısından önemlidir. Çıkış ayına ait kazançlar, kullanılmayan izin ücreti gibi ödemelerle birlikte o ayın muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde bildirilir; ayrıntı için yıllık izin ücreti hesaplama rehberine bakabilirsiniz.
Adım Adım Bildirim Süreci
- Bilgileri toplayın: İşçinin kimlik numarası, işe başlama tarihi, çalışacağı işyeri sicil numarası ve yapacağı işe uygun meslek kodu önceden netleştirilmelidir.
- Bildirimi yapın: Bildirge SGK e-Bildirge sistemi üzerinden, işe başlama tarihinden önce gönderilir.
- Belgeyi saklayın: Sistemden alınan bildirge çıktısı işçinin özlük dosyasına konur; denetimde bildirimin zamanında yapıldığını gösterir.
- Aylık bildirime yansıtın: İşçinin ilk ay kazancı ve prim günleri, o ayın muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde bildirilir.
Meslek kodu da cezaya konu olabilir
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde sigortalının fiilen yaptığı işe uygun olmayan meslek adı ve kodu bildirilirse, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesine göre sigortalı başına asgari ücretin onda biri (2026'da 3.303 TL) idari para cezası uygulanır; bu ceza her bir işyeri için bir aylık asgari ücreti geçemez. Bu nedenle meslek kodu işe giriş aşamasında doğru seçilmeli ve görev değişikliklerinde güncellenmelidir.
Sık Yapılan Hatalar
- İşe başlama günü bildirmek: Genel kuralda bildirim işe başlamadan önce yapılmalıdır; istisna yalnızca kanunda sayılan işler içindir.
- Hafta sonu başlayan işçiyi pazartesi bildirmek: Cumartesi işe başlayan işçinin bildirgesi en geç cuma günü verilmelidir.
- Deneme süresini bildirmemek: Deneme süresi de sigortalı çalışmadır; ayrı bir istisna yoktur.
- Yanlış işyeri sicilinden bildirmek: Birden fazla işyeri olan işverenlerde doğru sicil numarası seçilmelidir; hatalı bildirim de usule aykırılık sayılabilir.
- Geriye dönük girişte belgeleri unutmak: Geç bildirilen sigortalı için geçmiş aylara ait prim ve hizmet bildirimleri de düzeltilmelidir; bu ek bildirimler ayrıca cezaya konu olabilir.
Pratik Notlar
- Müşterilerinizden işe alım bilgilerini en az bir iş günü önceden isteyin; aynı gün bildirim ancak istisna kapsamındaki işler için yeterlidir.
- Geç kalındığını fark ettiğinizde bekletmeyin: 30 günlük süre içinde kendiliğinden bildirim cezayı dörtte bire indirir.
- SGK prim oranları ve teşvik koşulları için SGK prim oranları 2026 ve SGK 5 puan işveren teşviki yazılarına bakabilirsiniz.
İlgili Rehberler: Muhtasar Beyanname, SGK 5 Puan İşveren Teşviki, Yıllık İzin Ücreti Hesaplama.