Kısa Cevap
Yurt içi asgari kurumlar vergisi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32/C maddesiyle getirilen bir taban vergidir. Bir kurumun normal yöntemle hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10'undan az olamaz. Hesaplanan vergi bu tabanın altında kalırsa aradaki fark da ödenir. Düzenleme 7524 sayılı Kanunla (Resmî Gazete: 2 Ağustos 2024) eklenmiş ve 2025 ve sonraki hesap dönemlerinin kazançlarına uygulanmaya başlamıştır. Bu nedenle ilk yıllık uygulama, 2026 yılında verilen 2025 dönemi kurumlar vergisi beyannamesi olmuştur.
Kimleri İlgilendirir?
Kanun tam ve dar mükellef kurumları kapsar. Pratikte asgari vergiyle karşılaşma ihtimali en yüksek olanlar, ticari kârı yüksek olduğu hâlde istisna ve indirimler nedeniyle matrahı çok düşen şirketlerdir. Yalnızca normal faaliyet kârı olan, istisna kullanmayan bir şirkette %25'lik genel oranla hesaplanan vergi zaten %10'luk tabanın üzerinde kalacağı için ek bir yük doğmaz.
- Yeni kurulan kurumlar: İlk defa faaliyete başlayan kurumlara, faaliyete başladıkları hesap döneminden itibaren üç hesap dönemi boyunca 32/C uygulanmaz.
- Birleşme, devir, bölünme: Tebliğ açıklamalarına göre bu yollarla ortaya çıkan kurumlar "ilk defa faaliyete başlayan" sayılmadığından üç yıllık muafiyetten yararlanamaz.
- Büyük çok uluslu gruplar: 32/C'deki yurt içi asgari vergi, çok uluslu gruplara yönelik küresel asgari vergi (yurt içi asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi) ile aynı şey değildir. İkisi ayrı rejimlerdir.
Hesaplama Mantığı
Kanun asgari vergi matrahını açıkça tanımlar: hesap dönemi sonundaki ticari bilanço kârına kanunen kabul edilmeyen giderlerin eklenmesiyle bulunan tutar. Bu tutardan yalnızca kanunda sayılan istisna ve indirimler düşülebilir; kalan matraha %10 uygulanır. Ardından iki rakam karşılaştırılır:
- Normal yöntemle hesaplanan kurumlar vergisi (32 ve 32/A maddeleri dikkate alınarak)
- Asgari kurumlar vergisi (asgari matrah × %10, kanundaki indirimler sonrası)
Hangisi yüksekse o tutar "hesaplanan kurumlar vergisi" olarak dikkate alınır. KKEG'nin matraha eklendiğini unutmayın; KKEG kalemleri büyük olan şirketlerde asgari matrah da büyür.
Asgari Matrahtan Düşülebilen İstisna ve İndirimler
32/C maddesinin ikinci fıkrası düşülebilecek kalemleri tek tek sayar. Listede olmayan bir istisna veya indirim, asgari vergi hesabında matrahtan düşülmez.
| Asgari matrahtan düşülebilir (örnekler) | Asgari matrahtan düşülemez (örnekler) |
|---|---|
| KVK 5/1-a iştirak kazançları istisnası | KVK 5/1-e iştirak hissesi satış kazancı istisnası |
| KVK 5/1-ç, i, j, k bentlerindeki istisnalar | Nakdi sermaye artışı faiz indirimi |
| KVK 5/1-d kapsamındaki istisnalar (sahip olunan taşınmazlardan elde edilen kazançlar hariç) | Kanunda sayılmayan diğer istisna ve indirimler |
| KVK 10/1-g ve h bentlerindeki indirimler | - |
| Türk Uluslararası Gemi Sicili ve Serbest Bölgeler Kanunu kapsamındaki istisna kazançlar | - |
| 4691 sayılı Kanun (teknoloji geliştirme bölgeleri) kazanç istisnası; Ar-Ge ve tasarım indirimleri | - |
Hesaplanan Asgari Vergiden Yapılan İndirimler
Maddenin üçüncü fıkrasına göre, bulunan asgari vergiden iki kalem ayrıca düşülür: 32. maddenin altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralarındaki indirimli oran uygulaması nedeniyle alınmayan vergi ile 32/C'nin yürürlüğünden önce alınmış yatırım teşvik belgelerindeki yatırıma katkı tutarları nedeniyle 32/A kapsamında alınmayan vergi. Böylece eski teşvik belgelerinden doğan haklar korunmuş olur.
Örnek Hesap
(A) Ltd. Şti.'nin 2026 hesap dönemi verileri şöyle olsun: ticari bilanço kârı 3.000.000 TL, KKEG 200.000 TL, iştirak hissesi satış kazancı istisnası 1.600.000 TL, nakdi sermaye artışı indirimi 200.000 TL, Ar-Ge indirimi 300.000 TL. Şirketin geçmiş yıl zararı yok ve üç yıllık yeni kuruluş muafiyeti sona ermiş.
| Kalem | Normal kurumlar vergisi | Asgari kurumlar vergisi |
|---|---|---|
| Ticari bilanço kârı + KKEG | 3.200.000 TL | 3.200.000 TL |
| İştirak hissesi satış kazancı istisnası | -1.600.000 TL | Düşülmez |
| Nakdi sermaye artışı indirimi | -200.000 TL | Düşülmez |
| Ar-Ge indirimi | -300.000 TL | -300.000 TL |
| Matrah | 1.100.000 TL | 2.900.000 TL |
| Oran | %25 | %10 |
| Hesaplanan vergi | 275.000 TL | 290.000 TL |
Asgari vergi (290.000 TL) normal vergiden (275.000 TL) yüksek olduğu için şirketin hesaplanan kurumlar vergisi 290.000 TL olur; istisnalardan doğan avantajın 15.000 TL'lik kısmı asgari vergi nedeniyle kaybedilmiş olur. Yıl içinde ödenen geçici vergiler, her zamanki gibi bu tutardan mahsup edilir.
Geçici Vergide Uygulama
Kanunun dördüncü fıkrası gereği asgari vergi geçici vergi dönemlerinde de uygulanır. İlk uygulama 2025 yılı 1. dönem kurum geçici vergi beyannamesiyle başlamış, beyanname düzenleme programına asgari vergi hesaplamasına ilişkin bölümler eklenmiştir. Bu nedenle çeyreklik hesaplarda da iki ayrı hesap yapıp yüksek olanı esas almak gerekir. Dönem tarihleri için geçici vergi rehberine bakabilirsiniz.
Geçmiş Yıl Zararları Meselesi
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'ne 23 seri numaralı tebliğle eklenen açıklamalarda, geçmiş yıl zararlarının asgari vergi matrahından düşülemeyeceği belirtilmişti. Danıştay 3. Dairesi bu açıklamalar hakkında önce yürütmeyi durdurma kararı verdi; idarenin itirazı Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu tarafından reddedildi. Ardından aynı Daire, 25.11.2025 tarihli ve E.2024/5700, K.2025/4831 sayılı kararla tebliğin geçmiş yıl zararlarına ilişkin hükümlerini iptal etti. Kararın gerekçesinde, kanunun idareye matrahı belirleme yetkisi vermediği vurgulandı.
Uygulamada bu, geçmiş yıl zararı bulunan şirketlerin asgari vergi hesabında zararlarını dikkate alma yolunun açıldığı anlamına gelir. Ancak yargı sürecinin ve idarenin olası yeni düzenlemelerinin takip edilmesi gerekir; beyanname hazırlarken GİB'in güncel duyurularını kontrol edin.
Sık Yapılan Hatalar
- Her istisnanın düşüleceğini varsaymak. İştirak hissesi satış kazancı ve nakdi sermaye indirimi gibi kalemler asgari matrahtan düşülmez.
- KKEG'yi asgari matraha eklememek. Kanun tanımı ticari bilanço kârı artı KKEG'dir.
- Geçici vergide asgari hesabı atlamak. Yıl sonunda büyük bir fark çıkmasına ve ödeme planının bozulmasına yol açar.
- Üç yıllık muafiyeti yanlış saymak. Süre faaliyete başlanılan hesap döneminden itibaren işler; birleşme veya bölünmeyle kurulan şirketler bu muafiyetten yararlanamaz.
- Oranın değişmeyeceğini varsaymak. Cumhurbaşkanı, %10 oranını sektör, faaliyet konusu veya üretim alanı bazında sıfıra kadar indirmeye ya da bir katına kadar artırmaya yetkilidir; beyan öncesinde güncel kararları kontrol edin.
Pratik Notlar
- İstisna ağırlıklı kâr eden şirketlerde yıl sonu planlamasını iki matrah üzerinden yapın; birinin düşmesi diğerini etkilemeyebilir.
- Ar-Ge ve tasarım indirimleri ile teknoloji geliştirme bölgesi kazanç istisnası asgari matrahtan düşülebildiği için bu teşviklerden yararlanan şirketler daha az etkilenir.
- Asgari vergi ayrı bir beyanname değildir; kurumlar vergisi ve geçici vergi beyannamelerinin içinde hesaplanır. Beyan ve ödeme tarihleri için kurumlar vergisi beyannamesi rehberine bakabilirsiniz.
İlgili Rehberler
Ortağa verilen borçlarda faiz ve örtülü kazanç riski için ortaklardan alacaklar ve adat hesaplama, şirket türü seçimi için şahıs şirketi mi limited şirket mi yazılarına göz atabilirsiniz. Vergi takvimini Mali Ajanda'dan takip edebilirsiniz.