Kısa Cevap
Yıllık gelir vergisi beyannamesi veren kişi, kendisi, eşi ve küçük çocukları için Türkiye'de yaptığı eğitim ve sağlık harcamalarını beyan ettiği gelirin %10'una kadar matrahından indirebilir. Dayanak GVK 89/1-2'dir. Harcama, gelir veya kurumlar vergisi mükellefinden alınan fatura ya da serbest meslek makbuzuyla belgelenmelidir. 2026'da yapılan harcamalar, 1-31 Mart 2027'de verilecek 2026 yılı beyannamesinde indirilir. Örneğin 1.200.000 TL beyan eden kişi en fazla 120.000 TL indirebilir.
Kimler Yararlanabilir?
Bu indirim yalnızca beyanname üzerinden yapılır. Yıllık gelir vergisi beyannamesi vermeyen kişi yararlanamaz. GİB'in Şubat 2026 tarihli rehberine göre kapsam şöyledir:
- Ticari, zirai ve serbest meslek kazancı sahipleri: Yararlanır.
- Kira geliri ve menkul sermaye iradı için beyanname verenler: Yararlanır.
- Ücretliler: Ücret gelirini beyan etmek zorunda olan ücretliler yararlanır. Örneğin birden fazla işverenden ücret alıp ikinci işverenden aldığı ücret tarifenin ikinci dilimini (2026 için 400.000 TL) aşanlar bu durumdadır. Tek işverenden ücret alıp beyanname vermeyen çalışan ise yararlanamaz.
- Geliri istisna sınırında kalan ya da tevkifatla nihai olarak vergilendirilenler: Beyanname vermedikleri için yararlanamaz.
Eşler ayrı beyanname veriyorsa her biri kendi beyan ettiği gelirin %10'u sınırında indirim yapar. İndirilemeyen tutar sonraki yıla devretmez.
Dört Temel Şart
- %10 sınırı: Eğitim ve sağlık harcamalarının toplamı beyan edilen gelirin %10'unu aşamaz. Eğitim için ayrı, sağlık için ayrı %10 uygulanmaz. Sınır hesabında esas alınan gelir, beyannamedeki indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki tutardır.
- Türkiye'de yapılmış olma: Yurt dışındaki okul ya da hastaneye yapılan ödemeler indirilemez. GİB, KKTC'deki üniversiteye yapılan ödemeyi de kabul etmiyor.
- Doğru belge: Belge, gelir veya kurumlar vergisi mükellefinden alınmalıdır. Kabul edilen belgeler fatura (e-Fatura, e-Arşiv dahil) ve serbest meslek makbuzudur (e-SMM dahil). Yazar kasa fişi (ÖKC fişi) kabul edilmez. Kurumlar vergisinden muaf kurumlardan alınan hizmetler de indirilemez. Ancak bir derneğin kurumlar vergisi mükellefi olan iktisadi işletmesinden alınan kurs hizmeti indirilebilir.
- Kimin için yapıldığı: Harcama mükellefin kendisi, eşi veya küçük çocukları için yapılmış olmalıdır. GİB'e göre küçük çocuk, mükellefle birlikte oturan ya da mükellefin baktığı 18 yaşını doldurmamış çocuklardır. Tahsilde olan çocuklar için yaş sınırı 25'tir. Evlatlıklar ve nafaka verilen çocuklar da bu kapsamdadır. Anne-baba ve kardeş için yapılan harcamalar kapsam dışıdır.
Harcama, belgede yazan KDV dahil tutar üzerinden dikkate alınır.
Hangi Harcamalar İndirilir?
255 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ve GİB rehberindeki örneklere göre:
| Harcama | İndirilir mi? | Not |
|---|---|---|
| Özel okul, anaokulu, kreş, dershane ödemeleri | Evet | Kurum gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmalı |
| Eğitim amaçlı kurs ücretleri | Evet | Kişisel ilgi kursları (resim, seramik vb.) kabul edilmiyor |
| Okul servis ücreti | Evet | Fatura veya serbest meslek makbuzu şart |
| Kitap ve kırtasiye | Evet | Yazar kasa fişi yetmez |
| Özel yurt ve pansiyon ücreti | Evet | Öğrenci için tutulan eşyalı daire kirası kabul edilmiyor |
| Okulda ayrıca faturalanan yemek bedeli | Hayır | - |
| Okul aile birliği bağışı | Hayır | Bağış hükümleri ayrıca değerlendirilir |
| Vakıf üniversitesine ödenen ücret | Hayır | Vakıf üniversitesi kurumlar vergisi mükellefi değil |
| Yurt dışındaki okula ödeme (KKTC dahil) | Hayır | Harcama Türkiye'de yapılmalı |
| Muayene, tahlil, ameliyat, fizik tedavi, hastane | Evet | Teşhis ve tedavi kapsamında |
| İlaç, sağlık malzemesi, gözlük, lens | Evet | Fatura alınmalı |
Örnek Hesap (2026 Kazancı, Mart 2027 Beyanı)
Birinci sınıf tüccar (A), 2026 yılında Bağ-Kur primi düşülmeden 1.400.000 TL ticari kazanç elde etti ve 200.000 TL Bağ-Kur primi ödedi. Çocuğunun kreşine 90.000 TL ödedi ve fatura aldı. Eşinin özel hastane tedavisi için 60.000 TL ödedi ve yine fatura aldı. Eczaneden aldığı 4.000 TL'lik ilaç için ise yalnızca yazar kasa fişi aldı. Bu fiş indirime girmez.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Ticari kazanç (Bağ-Kur primi düşülmeden) | 1.400.000 TL |
| Bağ-Kur primi (gider olarak) | (200.000 TL) |
| Beyan edilen gelir | 1.200.000 TL |
| Faturalı eğitim + sağlık harcaması (90.000 + 60.000) | 150.000 TL |
| Sınır: 1.200.000 x %10 | 120.000 TL |
| İndirilebilecek tutar | 120.000 TL |
| Vergiye tabi gelir (1.200.000 - 120.000) | 1.080.000 TL |
| Hesaplanan gelir vergisi: 232.500 + (80.000 x %35) | 260.500 TL |
| İndirim olmasaydı: 232.500 + (200.000 x %35) | 302.500 TL |
| Vergi avantajı | 42.000 TL |
Vergi, 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'ndeki 2026 tarifesinin ücret dışı gelirlere ait dilimleriyle hesaplanmıştır. 1.000.000 TL'ye kadar olan kısmın vergisi 232.500 TL'dir, aşan kısma %35 uygulanır. İndirimin avantajı, indirilen tutar ile marjinal oranın çarpımına eşittir: 120.000 x %35 = 42.000 TL. Geçici vergi mahsubu ve vergiye uyumlu mükellef indirimi örneğe katılmamıştır.
Şahıs Sigorta Primleriyle Farkı (GVK 89/1-1)
Eğitim ve sağlık harcaması indirimi ile sigorta primi indirimi ayrı bentlerdir ve ayrı sınırları vardır. Bu ikisi sık karıştırılır.
- Kapsam: Mükellefin, eşinin ve küçük çocuklarının hayat sigortası primlerinin %50'si ile ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigortası primleri.
- Sınır: Beyan edilen gelirin %15'i ve asgari ücretin yıllık brüt tutarı. 2026 için yıllık brüt asgari ücret 33.030 x 12 = 396.360 TL'dir.
- Şart: Sigorta, Türkiye'de kurulu ve merkezi Türkiye'de olan bir sigorta veya emeklilik şirketiyle yapılmış olmalıdır. Prim o yıl ödenmiş olmalı ve ücret bordrosunda ayrıca indirilmemiş olmalıdır.
- BES katkı payları yıllık beyannamede indirilemez.
Bir aile hem özel sağlık sigortası primi hem de hastane faturası için indirim yapabilir. Prim 89/1-1'in, hastane faturası ise 89/1-2'nin sınırına tabidir.
2025-2026'da Değişiklik Var mı?
Mevzuat.gov.tr'deki güncel GVK metninde 89. maddenin (2) numaralı bendi için 7524 ya da sonrası kanunlara ait bir değişiklik notu yoktur. %10 sınırı 5281 sayılı Kanun'dan bu yana aynıdır. 2026'da 7578 sayılı Kanun 89. maddeyi değiştirdi, ancak yalnızca bağış bentlerine (6 ve 11) Darülaceze'yi ekledi. Eğitim ve sağlık indiriminin şartları değişmedi.
Sık Yapılan Hatalar
- Eczane ve kırtasiye fişleriyle indirim yapmak: ÖKC fişi kabul edilmez. Fatura isteyin.
- Vakıf üniversitesi ücretini yazmak: Vakıf üniversiteleri kurumlar vergisi mükellefi olmadığı için ödenen ücret indirilemez.
- Anne-baba için yapılan sağlık harcamasını eklemek: Kanun eş ve küçük çocukla sınırlıdır.
- Sınırı yanlış matrahla hesaplamak: %10, indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki beyan edilen gelir üzerinden hesaplanır.
- Belgeleri atmak: Belgeler beyannameye eklenmez, ancak Hazır Beyan Sistemi'nde listelenir. Belgeler, düzenlendiği yılı izleyen yıldan başlayarak 5 yıl saklanmalıdır.
Mart 2027 beyan dönemi yaklaşırken Mart 2027 vergi takvimini takip etmeyi unutmayın.
İlgili Rehberler
Yıllık gelir vergisi beyannamesi adım adım, gelir vergisi beyannamesini kimler verir, 2026 gelir vergisi tarifesi ve bağış ve yardımların indirimi yazıları bu konunun devamıdır.
Kaynaklar: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 89/1-1 ve 89/1-2; 255 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği; GVK-3/2003-3 ve GVK-85/2012-7 sayılı Gelir Vergisi Sirkülerleri; 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği (31.12.2025 tarihli ve 33124 5. mükerrer sayılı Resmî Gazete); GİB Yayın No: 588 (Şubat 2026); 7578 sayılı Kanun.