Kısa Cevap
Ticari araçlarda gider kısıtlaması yoktur. Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. maddesindeki kısıtlamalar yalnızca binek otomobiller için geçerlidir. Kamyonet, kamyon, çekici, otobüs, minibüs ve iş makinesi gibi araçların giderleri tam olarak indirilir.
Kritik soru şudur: Elinizdeki araç gerçekten ticari araç mı?
Hangi Araçta Kısıtlama Var, Hangisinde Yok?
| Araç | Gider Kısıtlaması | KDV İndirimi |
|---|---|---|
| Kamyonet, kamyon, çekici | Yok | Var |
| Otobüs, minibüs, midibüs | Yok | Var |
| İş makinesi, traktör | Yok | Var |
| Binek otomobil | Var | Yok |
| Yolcu taşımaya elverişli hale getirilmiş panelvan | Var (binek sayılırsa) | Yok |
| Faaliyeti araç kiralama/sürücü kursu olanların araçları | Yok (istisna hüküm) | Var |
Önemli istisna: Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobil kiralamak veya çeşitli şekillerde işletmek olan mükelleflerin (araç kiralama şirketleri, sürücü kursları, taksi işletmeleri) bu faaliyette kullandıkları araçlar kısıtlamaya tabi değildir.
Binek Otomobilde Uygulanan Kısıtlamalar
GVK 40. maddede dört ayrı kısıtlama vardır:
- Kiralama bedeli: Kiralanan binek otomobillerde aylık kira bedelinin kanunda belirlenen üst sınırı aşan kısmı gider yazılamaz.
- ÖTV ve KDV: Satın alınan binek otomobilde, maliyete eklenmeyip doğrudan gider yazılmak istenen ÖTV ve KDV toplamı için üst sınır uygulanır.
- Genel giderler: Yakıt, bakım, onarım, sigorta, otopark gibi giderlerin en fazla %70'i indirilebilir; kalan %30 KKEG'dir.
- Amortisman: Amortismana esas bedel için üst sınır vardır; aşan kısma isabet eden amortisman gider yazılamaz.
2026 tutarları: aylık kiralama üst sınırı 46.000 TL (KDV hariç), doğrudan gider yazılabilecek ÖTV+KDV toplamı 1.200.000 TL, amortismana esas bedel 1.380.000 TL (vergiler gider yazılırsa) veya 2.600.000 TL (vergiler maliyete eklenirse ya da ikinci el araç). Tutarlar Gelir Vergisi Genel Tebliği ile her yıl güncellenir; kira ve genel gider sınırlarında harcamanın yapıldığı yılın tutarı esas alınır. Ayrıntılı hesaplama için binek otomobil amortisman ve gider kısıtlaması 2026 yazımıza bakın.
Araç Sınıfı Nasıl Belirlenir?
Belirleyici olan aracın kullanım amacı değil, teknik sınıflandırmasıdır:
- Ruhsat: "Araç sınıfı" (M1, N1 vb.) ve "cinsi" (otomobil, kamyonet, panelvan) alanları incelenir.
- GTİP: 87.03 tarife pozisyonundaki araçlar binek otomobil sayılır. 87.04 ise eşya taşımaya mahsus araçlardır.
- Tadilat: N1 sınıfı kapalı kasa bir araç, sonradan koltuk ve yan cam eklenerek yolcu taşımaya elverişli hale getirilirse 87.03 kapsamına girebilir ve binek otomobil olarak değerlendirilir.
Bu nedenle "çok amaçlı araç" tanımına giren modellerde satın alma öncesinde GTİP bilgisinin satıcıdan yazılı olarak alınması önerilir. Ayrıntı için kamyonet şirket adına alınır mı yazımıza bakın.
Kısıtlamaya Takılan Tutarlar Nasıl Kaydedilir?
İndirilemeyen kısım kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak izlenir:
- Muhasebede gider hesabına tam tutar kaydedilir, indirilemeyen kısım nazım hesaplarda veya ayrı bir alt hesapta KKEG olarak takip edilir.
- Beyannamede ticari kâra ilave edilir.
- Geçici vergi dönemlerinde de aynı ilave yapılmalıdır; yıl sonuna bırakılırsa geçici vergi eksik beyan edilmiş olur.
KKEG kalemlerinin tam listesi için KKEG 2026 yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
- %70 kuralını amortismana uygulamak. %70 kuralı genel giderler içindir; amortismanda ayrı bir bedel sınırı uygulanır.
- Geçici vergide KKEG eklememek. En sık yapılan hata; yıl sonunda düzeltilse bile geçici vergi cezası doğabilir.
- Ortak adına kayıtlı araç için gider yazmak. Aracın şirket aktifinde veya şirket adına kiralanmış olması gerekir.
- Yakıt fişi ile gider yazmak. Mükellef adına düzenlenmiş fatura esastır.
- Kiralamada üst sınırı KDV dahil hesaplamak. Sınır KDV hariç kira bedeli üzerinden uygulanır.
Sonuç
Ticari araçta kısıtlama olmaması önemli bir avantajdır; ancak bu avantaj yalnızca aracın gerçekten ticari araç sınıfında olması halinde geçerlidir. Araç alım kararı verilirken ruhsat sınıfı ve GTİP kontrolü, vergi planlamasının ilk adımı olmalıdır.