Kısa Cevap: 2026'da Enflasyon Düzeltmesi Yapılmıyor
25 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7571 sayılı Kanunla, enflasyon düzeltmesinin 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde (geçici vergi dönemleri dahil) uygulanmaması hükme bağlandı. Bu nedenle mükerrer 298/A'daki şartlar oluşsa bile bilanço esasına göre defter tutan mükellefler bu üç yılda vergi mevzuatı açısından enflasyon düzeltmesi yapmaz.
Tek istisna: işlenmiş altın ve gümüş alım-satımı ile imali işiyle uğraşan mükellefler, her geçici vergi dönemi sonunda enflasyon düzeltmesi yapmaya devam eder.
Aşağıdaki bölümler enflasyon düzeltmesinin genel çerçevesini anlatır: 2028 ve sonrasında şartlar oluşursa uygulama yeniden gündeme gelir; altın-gümüş sektöründeki mükellefler için ise bugün de geçerlidir.
Enflasyon Düzeltmesi Nedir?
Enflasyon düzeltmesi, mali tablolardaki parasal olmayan kalemlerin, paranın satın alma gücündeki değişim nedeniyle oluşan sapmadan arındırılmasıdır. Amaç, yüksek enflasyon ortamında mali tabloların gerçeği yansıtmasını sağlamaktır.
Yasal dayanak: Vergi Usul Kanunu mükerrer 298. madde ve geçici 33. madde.
Hangi Şartlarda Yapılır?
VUK mükerrer 298/A maddesine göre iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:
- Fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan hesap dönemi dahil son üç hesap döneminde %100'den fazla olması,
- İçinde bulunulan hesap döneminde %10'dan fazla olması.
Her iki şart gerçekleştiğinde mali tablolar düzeltilir. Şartlardan biri ortadan kalktığında düzeltme uygulaması sona erer.
Not: Geçici vergi dönemlerinde düzeltme yapılıp yapılmayacağı ve uygulamanın kapsamı, idarece yayımlanan tebliğ ve sirkülerlerle belirlenir. Dönem başında yürürlükteki düzenlemenin teyit edilmesi gerekir.
Kimler Yapar, Kimler Yapmaz?
| Mükellef | Durum |
|---|---|
| Bilanço esasına göre defter tutanlar | Yapar |
| İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar | Bilanço düzeltmesi yapmaz |
| Serbest meslek kazanç defteri tutanlar | Bilanço düzeltmesi yapmaz |
| Kayıtlarını TL dışında para birimiyle tutanlar | Kapsam dışı |
| Belirli sektörler (banka, sigorta, finansal kiralama vb.) | İdari düzenlemelerle özel rejime tabi olabilir |
Amortismana tabi iktisadi kıymet sahibi olan işletme defteri mükellefleri, bu kıymetler için ayrı düzenlemelere tabi olabilir.
Parasal ve Parasal Olmayan Kıymet Ayrımı
Düzeltmenin temeli bu ayrımdır:
| Parasal Kıymetler (düzeltilmez) | Parasal Olmayan Kıymetler (düzeltilir) |
|---|---|
| Kasa, banka | Stoklar |
| Alacak senetleri, ticari alacaklar | Maddi duran varlıklar (bina, makine, taşıt) |
| Borç senetleri, ticari borçlar | Maddi olmayan duran varlıklar |
| Banka kredileri | İştirakler, bağlı ortaklıklar |
| Vergi ve SGK borçları | Öz sermaye kalemleri (sermaye, yedekler) |
| Peşin ödenmiş vergiler | Verilen/alınan avanslar, gelecek dönem giderleri |
Mantık: Parasal kıymetler zaten nominal değerleriyle ölçülür; enflasyondan kaynaklanan kayıp/kazançları doğrudan sonuç hesaplarına yansır. Parasal olmayan kıymetler ise geçmiş tarihli maliyetlerle kayıtlıdır ve güncellenmeleri gerekir.
Düzeltme Katsayısı Nasıl Hesaplanır?
Formül basittir:
Düzeltme Katsayısı = Düzeltmeye Esas Tarihteki Endeks ÷ Kıymetin Düzeltmeye Esas Alınacak Tarihteki Endeks
Düzeltilmiş tutar, kıymetin kayıtlı değerinin bu katsayıyla çarpılmasıyla bulunur.
Örnek: 2020 yılında 500.000 TL'ye alınan bir makine. Alım tarihindeki endeks 700, düzeltme tarihindeki endeks 3.500 olsun (rakamlar örnektir).
- Düzeltme katsayısı: 3.500 ÷ 700 = 5
- Düzeltilmiş değer: 500.000 × 5 = 2.500.000 TL
- Düzeltme farkı: 2.500.000 − 500.000 = 2.000.000 TL
Amortismanlar da aynı katsayı ile düzeltilir; düzeltilmiş maliyet üzerinden yeniden hesaplanır.
Düzeltme Farkları Nereye Kaydedilir?
Düzeltme işlemleri 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı üzerinden yürütülür:
- Her parasal olmayan kalem düzeltilir ve fark 698 hesabına aktarılır.
- Tüm kalemler düzeltildikten sonra 698 hesabının bakiyesi bulunur.
- Bu bakiye 580 Geçmiş Yıllar Zararları veya 570 Geçmiş Yıllar Kârları hesabına devredilir.
Vergi Etkisi
- İlk uygulama dönemi: Geçiş dönemine ait düzeltme sonucu oluşan kâr vergiye tabi tutulmaz, zarar da gider olarak kabul edilmez. Fark doğrudan geçmiş yıllar kâr/zararına aktarılır.
- İzleyen dönemler: Düzeltme sonucu oluşan kâr/zarar dönem matrahını etkiler. Bu, enflasyon düzeltmesinin vergi yükünü doğrudan değiştirdiği aşamadır.
- Öz sermaye düzeltmesi: Sermaye kalemlerinin düzeltilmesinden doğan farkların sermayeye ilavesi veya dağıtımı özel kurallara tabidir; dağıtım halinde vergilendirme gündeme gelir.
- Amortisman etkisi: Düzeltilmiş değerler üzerinden hesaplanan amortisman arttığı için, izleyen dönemlerde gider yükü yükselir ve matrah azalır.
Uygulamada Sık Karşılaşılan Zorluklar
- Tarih bilgisinin eksikliği. Eski duran varlıkların alım tarihi ve tutarı sağlıklı kayıtlı değilse katsayı hesaplanamaz. Sabit kıymet kartlarının düzenli tutulması kritiktir.
- Stok maliyet yöntemi. Stokların düzeltilmesinde kullanılan yöntem (ortalama maliyet, FIFO) sonucu değiştirir; tutarlı uygulama şarttır.
- Avans ve gelecek dönem kalemleri. Parasal olmayan kabul edilen avansların doğru ayrıştırılması gerekir.
- Program yeterliliği. Muhasebe programının enflasyon düzeltmesi modülü olmalı ve endeks tablosu güncel tutulmalıdır.
- Geçici vergi uyumu. Düzeltmenin geçici vergi dönemlerinde uygulanıp uygulanmayacağı her yıl ayrıca değerlendirilmelidir.
Hazırlık Kontrol Listesi
- Sabit kıymet envanteri, alım tarihleri ve tutarlarıyla eksiksiz mi?
- Stok sayımı yapıldı, maliyet yöntemi tutarlı mı?
- Öz sermaye kalemlerinin oluşum tarihleri belirlendi mi?
- Avanslar ve gelecek dönem gelir/giderleri ayrıştırıldı mı?
- Muhasebe programının düzeltme modülü ve endeks verileri güncel mi?
- Düzeltme sonrası mali tabloların karşılaştırmalı sunumu planlandı mı?
Yıl sonu hazırlığının tamamı için yıl sonu mali hazırlık 2026, hesap planı için tek düzen hesap planı yazılarımıza bakabilirsiniz.