Mali yıl (hesap dönemi), bir işletmenin kar/zararını ve vergisel yükümlülüklerini hesaplarken esas aldığı 12 aylık dönemdir. Türkiye'de standart mali yıl 1 Ocak – 31 Aralık arasını kapsar. Ancak bazı durumlarda farklı tarih aralıkları kullanılabilir.
Mali Yıl Tanımı
Türk Vergi Usul Kanunu'na göre hesap dönemi bir takvim yılıdır. Mükellefler kazançlarını bu 12 aylık dönem için hesaplar, beyannamelerini bu dönem üzerinden verir. "Mali yıl" terimi günlük dilde "hesap dönemi" ile aynı anlamda kullanılır.
- Normal hesap dönemi: 1 Ocak – 31 Aralık
- Özel hesap dönemi: Maliye Bakanlığı izniyle başka bir 12 aylık dönem (ör. 1 Temmuz – 30 Haziran)
- Kıst dönem: İşe başlayan veya kapatan mükellefin 12 aydan kısa dönemi
Mali Yılın Vergi Beyanlarına Etkisi
Mali yıl, beyanname tarihlerini doğrudan etkiler:
- Kurumlar vergisi: Hesap döneminin kapandığı ayı izleyen 4. ayın son gününe kadar verilir. Normal dönemde 30 Nisan, özel dönemde tarih kayar.
- Gelir vergisi (yıllık): Mart sonuna kadar (takvim yılı için)
- Geçici vergi: 4 dönemli (3'er aylık), takvim yılına göre
- Yıllık beyanname mahsupları: Mali yıl sonu itibariyle hesaplanır
Özel Hesap Dönemi Kimler İçin Uygundur?
Bazı işletmelerin faaliyeti takvim yılıyla örtüşmez (turizm, tarım, yabancı sermaye iştirakleri). Bu durumlarda Maliye Bakanlığı'na başvurarak özel hesap dönemi izni alınabilir. Örnek:
- Bir tatil köyü için 1 Kasım – 31 Ekim
- ABD merkezli bir şirketin Türkiye iştiraki için 1 Ekim – 30 Eylül
- Tarım işletmeleri için 1 Eylül – 31 Ağustos
Özel hesap döneminde de süre 12 aydır; sadece başlangıç ve bitiş tarihleri farklıdır.
Kıst Dönem (Eksik Yıl) Nedir?
İşe yeni başlayan veya işi bırakan mükellefler için kıst dönem uygulanır. Örneğin 1 Eylül 2026'da kurulan bir şirket için:
- İlk hesap dönemi: 1 Eylül 2026 – 31 Aralık 2026 (4 ay)
- Beyanname Mart 2027'de verilir, dönem matrahı orantılı hesaplanır
Mali Yıl Sonu Kapanış İşlemleri
Mali müşavirler 31 Aralık öncesinde:
- Yeniden değerleme ve enflasyon düzeltmesi (gerekirse)
- Şüpheli alacak karşılığı ayırma
- Amortisman gider kaydı
- Stok sayımı ve değerleme
- Reeskont ve dönem sonu tahakkukları
- Kapsamlı mizan ve muavin çıktıları
Mali Ajanda ile Yıl Sonu Takibi
Mali Ajanda'nın 2026 vergi takvimi mali yıl sonu kritik tarihlerini otomatik takip eder: 31 Aralık (yıl kapanışı), 17 Şubat (4. dönem geçici vergi), 31 Mart (gelir vergisi beyannamesi), 30 Nisan (kurumlar vergisi). Yaklaşan tarihlerde otomatik bildirim alırsınız.
Sık Sorulanlar
Mali yıl ne zaman başlar Türkiye'de? Standart olarak 1 Ocak'ta başlar, 31 Aralık'ta biter. Özel hesap dönemi izni alanlar farklı tarih kullanabilir.
Mali yıl ile takvim yılı aynı mı? Türkiye'de çoğu işletme için evet. Ancak özel hesap dönemine sahip mükellefler için farklı olabilir.
Mali yıl sonu için ne yapılır? Dönem sonu kapanış işlemleri (amortisman, karşılık, sayım, reeskont) yapılır, mizan kapatılır, beyannameler hazırlanır.