e-Fatura ve e-Arşiv fatura kesimi 2026 yılında hala en sık karıştırılan konulardan biri. Doğru sistemi seçmek, doğru formatta kesmek ve hata durumunda doğru düzeltme yapmak mali müşavirin günlük rutinidir. Bu rehber adım adım kesim sürecini açıklıyor.
e-Fatura mı, e-Arşiv mi?
- Alıcı e-Fatura mükellefi ise: e-Fatura kesilir, GİB üzerinden iletilir, alıcı kabul/red edebilir
- Alıcı e-Fatura mükellefi DEĞİLSE (son tüketici, kayıtsız esnaf): e-Arşiv kesilir, e-posta ile gönderilir
- GİB e-Fatura portalı VKN sorgulama ile alıcının türünü otomatik tespit eder
e-Fatura Kesim Adımları (GİB Portal)
- portal.efatura.gov.tr adresine mali mühür ile giriş
- "Fatura Düzenle" → yeni fatura
- Alıcı VKN gir, sistem otomatik bilgi getirir
- Fatura kalemi ekle: ürün/hizmet adı, miktar, birim fiyat
- KDV oranını seç (%1, %10, %20)
- Tevkifat varsa belirt (9/10, 7/10 vb.)
- Toplam tutar otomatik hesaplanır
- "Önizle" → kontrol → "İmzala ve Gönder"
- GİB sistemi alıcıya iletir, onay/red bekler
e-Arşiv Fatura Kesim
- portal.efatura.gov.tr → "e-Arşiv Faturası" sekmesi
- Alıcı bilgileri (VKN yoksa TC kimlik, son tüketici)
- Fatura kalemleri ve KDV
- "İmzala ve Yayınla"
- PDF ve XML otomatik oluşturulur
- Alıcıya e-posta ile gönderilir veya yazıcıdan basılır
- Fatura GİB sistemine 7 gün içinde raporlanır
UBL-TR Formatı Nedir?
e-Fatura ve e-Arşiv UBL-TR (Universal Business Language - Türkiye) XML formatında saklanır. Bu format:
- Uluslararası UBL 2.1 standardına dayanır
- Türkiye için özelleştirilmiş alanları (vergi numarası, KDV oranları) içerir
- Mali mühür ile elektronik imzalanır
- 10 yıl saklama zorunludur
Mali Mühür Gerekli mi?
e-Fatura kesimi için mali mühür zorunludur. Tüzel kişiler Kamu Sertifikasyon Merkezi (Kamu SM) veya yetkili sertifika otoritelerinden alır. e-Arşiv için bireysel e-imza yeterli olabilir.
Hata Durumunda Düzeltme
- Henüz alıcı kabul etmediyse (8 gün içinde): "Fatura iptal" işlemi yapılır
- Alıcı kabul ettikten sonra: "İade faturası" kesilir (negatif tutarlı), eski faturayı iptal eder
- Yanlış VKN: Yeni fatura kesilir, eskisi iade ile düşürülür
- Yanlış KDV oranı: Aynı şekilde iade + yeni fatura
Mali Ajanda ile e-Fatura Yönetimi
Mali Ajanda e-Fatura entegratör paneli yerine bir takip aracıdır. Müşteri bazlı fatura kesim takibi, vade hatırlatmaları, tevkifatlı fatura için KDV-2 beyanname tarihi otomatik takip eder. Mali müşavir için günlük rutinin tamamlayıcısıdır.