e-Defter beratı, yevmiye ve defter-i kebir XML dosyalarının özetinin GİB sistemine yüklenmesidir. Defterin değişmediğinin elektronik kanıtıdır. 2026'da e-Defter mükellefleri için aylık veya 3 aylık berat yükleme zorunludur. Bu rehber adım adım berat yükleme sürecini açıklıyor.
Berat Nedir?
- Yevmiye ve defter-i kebir XML dosyalarının "hash"inin (özet kodunun) GİB sistemine yüklenmesi
- Defterin daha sonra değiştirilmediğinin kanıtı
- Mali mühür ile imzalanır
- GİB onay numarası alınır
Berat Yükleme Zaman Çizelgesi
- Aylık tercih: Her ay sonuna kadar (her ay 1 berat)
- 3 aylık tercih: Dönem sonuna kadar (Ocak-Mart 1 berat, Nisan-Haziran 1 berat vb.)
- Tercih yıllık olarak belirlenir, yıl içinde değiştirilemez
Berat Yükleme Adımları
- Muhasebe yazılımı (Mikro, Logo, Eta vb.) yevmiye ve kebir XML'lerini üretir
- Yazılım veya GİB Berat Programı XML'lerin hash'ini hesaplayıp berat dosyası oluşturur
- edefter.gov.tr → "Berat Yükleme" sayfasına giriş
- Mali mühür ile login
- "Yeni Berat Yükle" → dönem ve mükellef seçimi
- Yevmiye berat dosyası yüklenir
- Defter-i kebir berat dosyası yüklenir
- Mali mühür ile imzalama
- GİB onay numarası alınır (her berat için)
- Kontrol listesi yazdırılır, arşivlenir
Berat Dosya Formatı
- XML formatında, GİB şemasına uygun
- İçerik: dönem bilgisi + yevmiye/kebir hash kodu + mükellef bilgileri
- Mali mühür imzalı (XAdES standardı)
- Maksimum dosya boyutu: 10 MB
Sık Hatalar ve Çözümleri
- "Hash uyuşmazlığı": Yevmiye XML değişti veya berat eski hash ile üretildi → yeniden oluştur
- "Mali mühür hatası": Sertifika süresi dolmuş veya yetki yok → yeni sertifika al
- "Dönem hatası": Daha önce aynı dönem için berat yüklenmiş → eski beratı kontrol et
- "Format hatası": XML şemasına uymuyor → muhasebe yazılımının GİB güncel sürümünü kullan
Berat Yüklenmezse Cezalar
- Özel usulsüzlük cezası (~7.000-14.000 TL)
- Dönem matrahının re'sen tespit riski
- Vergi ziyaı cezası uygulanabilir
- Defter elektronik kabul edilmez, denetimde sorun
Aylık vs 3 Aylık Tercih — Hangisi Uygun?
- Aylık tercih: Daha sık yükleme, daha az veri kaybı riski; dönem sonu yoğunluğu az
- 3 aylık tercih: Daha az iş yükü; ama dönem sonu büyük dosyalar yüklenmesi gerekir
- Önerim: Müşteri sayısı 10+ olan mali müşavir 3 aylık, az olan aylık tercih edebilir
Berat Sonrası Arşivleme
- Her berat dosyası 10 yıl saklanmalı
- GİB onay numaralı PDF arşivde olmalı
- Bulut yedekleme önerilir (GİB bazen sunucu hatası verir)
- Vergi denetiminde berat dosyaları talep edilebilir
Mali Ajanda Berat Takibi
Mali Ajanda 2026 vergi takvimi her ay sonu / dönem sonu berat yükleme tarihlerini otomatik hatırlatır. Müşteri bazlı yükleme durumu izlenir, kaçırılan beratlar acil uyarı listesine düşer.