Cari muavin, mali müşavirler ve muhasebeciler için günlük çalışmanın temel raporudur. Bir cari hesabın (müşteri, tedarikçi, personel veya banka) tüm hareketlerini tarih sırasına göre, borç-alacak ve bakiye sütunlarıyla gösteren detay defteridir. Mizanın özet bilgisinin aksine, muavin "her bir hareketin ayrıntısını" verir.
Cari Muavin Nedir?
Türk muhasebe terminolojisinde muavin defter, ana hesap altındaki alt hesapların hareket detayını tutan yardımcı defterdir. Cari muavin de "120 Alıcılar", "320 Satıcılar", "335 Personele Borçlar" gibi cari hesapların alt detaylarını gösterir.
Örneğin "120.01 ABC Ltd. Şti." muavini açıldığında: tüm satış faturaları (borç), tahsilatlar (alacak), iadeler ve sonunda kalan bakiye görülür. Mali müşavir bir cari hesabın geçmişine bakmak istediğinde önce muavini açar.
Cari Muavin Defterinde Hangi Bilgiler Bulunur?
- Tarih: Hareketin gerçekleştiği gün
- Yevmiye No: Yevmiye defterindeki ilgili kayıt numarası
- Belge No: Fatura numarası, dekont, çek/senet seri
- Açıklama: "Mart faturası", "Banka havalesi" gibi açıklayıcı not
- Borç: Hesabı borçlandıran tutar
- Alacak: Hesabı alacaklandıran tutar
- Bakiye: Her hareket sonrası güncellenen kalan tutar
Cari Muavin ile Mizan Farkı
Mizan tüm hesapların özet bakiyesini tek tabloda sunar (ör. "120 Alıcılar = 850.000 TL borç bakiye"). Muavin ise o 850.000 TL'nin hangi alt müşterilerden ve hangi hareketlerden oluştuğunu gösterir.
- Mizan: Toplam görünüm (büyük resim)
- Muavin: Detay görünüm (her bir cari, her bir hareket)
Cari Muavin Çıktısı Ne Zaman Gerekir?
- Mutabakat dönemleri: Yıl sonu veya 6 aylık mutabakatlarda müşteri/tedarikçiye gönderilir
- Vergi denetimleri: İncelemede mufettiş ilgili cari muavinini ister
- Mali müşavir devirleri: Yeni mali müşavir geçmişi bu defterden takip eder
- Kredi başvuruları: Banka şirketin cari yapısını analiz etmek için talep edebilir
- İcra ve alacak takibi: Borç tutarının kanıtı olarak kullanılır
2026'da Cari Muavin Tutma Yükümlülüğü
VUK 213 ve TTK 64 kapsamında tüccarlar ticari defter tutmakla yükümlüdür. Bilanço esasına tabi mükellefler için cari muavin defteri elektronik (e-Defter) ortamda yardımcı defter olarak tutulur. Bu defterler vergi dairesince istendiğinde sunulabilmelidir.
Mali Ajanda ile Cari Muavin Yazdırma
Mali Ajanda uygulaması mali müşavirler için cari muavini hızla yazdırma imkanı sunar:
- Müşteri/tedarikçi/personel/banka kategorilerinde cari kayıt
- Tarih aralığı seçerek ilgili dönemin muavinini PDF olarak indirme
- Antetli kağıt desteği (mali müşavirin logosu, iletişim bilgisi)
- Toplu muavin yazdırma (tüm cariler tek seferde)
- Mizan raporu ile birlikte değerlendirme
Cari muavin defterini elinizle excelden hazırlamak yerine Mali Ajanda'nın hazır şablonu ile saatlerce zaman kazanabilirsiniz.
Sık Karıştırılan Kavramlar
- Cari hesap: Tek bir müşteri/tedarikçinin kartı
- Cari muavin: O cari hesabın hareket detayı
- Hesap özeti (extre): Bankanın ürettiği muavin benzeri belge
- Mizan: Tüm hesapların özeti
Cari muavin defteri, mali müşavir için "müşterinin hesap geçmişine ulaşmanın en hızlı yolu"dur. Doğru tutulan ve düzenli yazdırılan muavinler hem mutabakatlarda hem denetimlerde işinizi kolaylaştırır.