Cari hesap mutabakatı, işletmenin müşteri/tedarikçi cari bakiyelerini karşı taraf ile karşılaştırıp doğrulama sürecidir. Yarıyıl ve yıl sonunda yapılması neredeyse zorunlu olan bu işlem, muhasebenin doğruluğunu ispatlar ve denetim için kritiktir. Bu rehberde mutabakat süreci, mektup şablonu ve fark çözümü detaylı yer alıyor.
Mutabakat Nedir?
Cari hesap mutabakatı şu adımlardan oluşur:
- İşletme kendi cari muavinindeki bakiyeyi alır
- Karşı tarafa "bizim kayıtlarımıza göre bakiye X TL" mektubu gönderir
- Karşı taraf kendi kayıtlarıyla karşılaştırır
- Bakiye eşleşirse "tasdik" yanıtı gelir
- Fark varsa hareket bazlı kontrol yapılır
Mutabakat Ne Sıklıkla Yapılır?
- Yıl sonu (31 Aralık): kesinlikle yapılmalı, denetim için zorunlu
- Yarıyıl (30 Haziran): ara mutabakat, hatalar erken yakalanır
- Çeyreklik: büyük cari ya da yüksek riskli işlemler için
- Aylık: sadece çok büyük cari hesaplar için
Mutabakat Mektubu Şablonu
Standart bir mutabakat mektubu şu öğeleri içerir:
- Tarih: 31.12.2025
- Sayın [Karşı Taraf Adı]
- "Aşağıdaki tabloda yer alan cari hesabınız bizim kayıtlarımız itibariyle [tutar] TL [borç/alacak] bakiye göstermektedir."
- Hareket dökümü (önceki yıl + cari yıl)
- "Mutabakatınızı 15 gün içinde tarafımıza bildirmenizi rica ederiz."
- İmza ve kaşe
Mutabakatta Çıkan Farkların Çözümü
Sık Karşılaşılan Hatalar
- Eksik veya çift kayıtlanmış fatura
- Ödeme dekontu hesaplanmamış
- İade kayıtları farklı dönemde kaydedilmiş
- Vade tarihi yanlış girilmiş (sonraki yıla aktarılması gereken)
- Stopaj veya KDV hesabı farklı kaydedilmiş
Fark Bulma Yöntemi
- Cari muaviniden hareket bazlı liste alınır
- Karşı tarafa muavin gönderilir
- Hareket numaraları/tarihleri eşleştirilir
- Eşleşmeyen kayıtlar tespit edilir
- Hangi tarafta yanlış olduğu belge ile belirlenir
- Düzeltme kaydı yapılır (ters kayıt veya yeni kayıt)
Mutabakat Sonucu Türleri
- Tam mutabakat: bakiyeler eşit, kapanış tasdik edilir
- Kısmi mutabakat: 1-2 kalem fark, çözülerek tasdik
- Mutabakatsızlık: büyük fark, çözüm aranır, çözülmezse hukuki yola gidilebilir
- Yanıt vermeme: 2-3 kez gönderildikten sonra "yanıtsız" işaretlenir, riski şüpheli alacak olarak yönetilir
BA-BS Kaldırıldı, Mutabakat Hala Önemli mi?
EVET. 565 No.lu VUK Tebliği ile BA-BS bildirimleri kaldırıldı (Eylül 2024). Ancak yıl sonu cari mutabakat:
- Muhasebe doğruluğunun temel ispatı
- Bağımsız denetimin ön koşulu
- Vergi denetiminde sunulan ilk belge
- Şüpheli alacak karşılığı için belge tabanı
Elektronik Mutabakat
Modern uygulamalar e-Mutabakat sunar:
- Mektup yerine portal üzerinden istek
- Karşı taraf onaylar/iter (link tıklayarak)
- Otomatik PDF arşivlenir
- Toplu mutabakat 100+ cari için 1 saat altı
Mali Ajanda ile Mutabakat
Mali Ajanda yıl sonu öncesi mutabakat hatırlatması gönderir, müşteri/tedarikçi listesinden toplu mutabakat mektubu üretir. Cari muavin PDF olarak ek edilir, e-posta ile karşı tarafa gönderilir. Yanıtlar takip edilir.